Ana sayfa Kimya Kanda neler var?

Kanda neler var?

Yaşam kaynağımız olan kanda neler var? Bizi neler ayakta tutuyor? Öğrenmek isteyenleri buraya alalım.

69
0
PAYLAŞ

Kanın plazma kısmı ; %90-92 su, %6-8 protein ve geri kalanı çözünmüş tuzlar, oksijen, karbon di oksit, glukoz, yağlar, amino asitler, çözünmüş azotlu atıklar ve hormonlar dan oluşmuş sarımsı sıvıdır. Plazma, asitliğin ve biyokimyasal tepkimelerde açığa çıkan enerjinin yol açtığı sıcaklık dağılımının düzgün olmasını sağlar. Tüm bedene bu ısı iletimi sağlanmasaydı, vücudun çeşitli bölgeleri arasında önemli sıcaklık farkı doğar, tüm mekanizmanın uyumlu çalışması çok zor olurdu.

Kan plazmasının içinde mikroskopla görülebilen tanecikler halinde alyuvarlar (eritrositler), akyuvarlar (lökositler) ve trombositler bulunur. Beyaz kan olarak adlandırılan lenf sıvısındaki akyuvar hücreleriyse (lenfositler, monositler, granülositler) bildiğimiz kandan ayrı bir dolaşım sisteminde görev yaparlar.

1 milimetreküp kanda yaklaşık 5 milyon tane alyuvar vardır. Bunlar oksijen bağlayan hemoglobini taşırlar. Her alyuvarda yaklaşık 5 milyar hemoglobin molekülü bulunur. Kemik iliğinin üretimi olan alyuvarlar, 120 gün dolaşımdan sonra kullanımdan kalkar ve böbreklerden süzülerek atılırlar.

Akyuvarlar sayıca daha azdırlar. 1 milimetreküpte 5-10 bin lökosit bulunur. Savunma ve doku onarımında etkindirler. Akyuvarların kimileri mikropları ve doku artıklarını sindirir, kimileri de antikor üreterek bağışıklık sağlarlar.

1 milimetreküp kanda 200-300 bin sayılan trombositler, kemik iliğinden türeyen maddelerdir. Zedelenen damar çeperlerini onarırlar.

Kandaki proteinlerin türlerine göre işlevleri farklıdır. Albümin proteini, kılcal damarların çeperlerinden dışarıdaki dokulara su sızmasını önler. Fibrinojen proteini damar zedelenmesinde ipliksi yapılı fibrine dönüşerek pıhtılaşmayı sağlar. Gamaglobülinler ise steroidleri, şekerleri, demir ve bakır gibi iyonlar taşırlar.

Alyuvarlarında aynı antijene sahip kişiler dört grup altında toplanmışlardır:

Bunlar; A, B, AB ve 0 gruplarıdır. Genellikle farklı gruplardaki kanlar karıştırıldıklarında, alyuvarlardaki antijenlerle plazmadaki antikorlar arasında ortaya çıkan tepkimeler yüzünden topaklanmalar oluşur. Ayrıca kan aktarımında göz önüne alınması gereken bir etmen de ‘’Rh’’ değerinin + yada – olmasıdır.

‘Can suyu’muzun bu özellikleri; savaşlar, doğal afetler, salgınlar gibi büyük ölçekli yada kazalar, hastalıklar gibi görece küçük ölçekli sorunlarda birincil önem taşıyan bir madde olduğunu göstermektedir. Kanı saklamak kolay değildir, çabucak bozulur. Soğutucularda bile en çok üç hafta dayanır.

NOT: Kana mantıken en çok benzeyen sıvı deniz suyudur.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here