Ana sayfa Kimya Elementleri Tanıyalım: Karbon (C)

Elementleri Tanıyalım: Karbon (C)

121
0
PAYLAŞ

Dünya’nın yapı taşı: Karbon Elementi

Dünya’da canlıları meydana getiren karbon, hidrojen, azot, oksijen, kükürt ve fosforun içinde önemli elementlerden biridir. Atom numarası 6, atom ağırlığı 12.0107’dir. Evrene yıldızın süpernova patlamasından sonra saçılmıştır. Diğer elementlerle güçlü bağ kurar ve dünyanın yapı taşıdır.

Karbon, atmosferde ve sularda  karbon dioksit haliyle bulunur. Organik bir element olan karbon elementi kömürde, matbaada, serbest haliyle elmas da bulunur. Doğal hali olan grafit, kuru pillerde elektrot olarak kurşun kalemde de bulunur. Doğada yumuşakl halde bulunan grafit hali tam tersi elmas çok serttir. Bazı meteorlarda ise mikroskobik elmaslar halinde bulunan elmasın son zamanlarda  C 60 formunda keşfedilmiştir. Fulleren adı da verilen atom olarak da bilinir. Kristal halde görünür. Tortul kayaçların bazılarında bulunur. Reaktif bir madde değildir ve çoğu çözücüde çözünmez. Karbon elyafı denilen yapı elde edilmiştir. Son derece mekanik olarak dayanıklıdır ve karma malzemelerin yapısına katılarak elde edilir. Hiçbir çözücüde çözünmez ama demirde çözünür.

Tüm everene hakim olmuş olan karbon güneşte, yıldızlarda (süpernova patlaması sonucu dünyaya saçılmıştır.), kuyruklu yıldızlarda ve bazı gezegenlerin amosferinde bulunur (Mars atmosferinin % 96’snda bulunur.).

Kimyasal özellikleri aynı ama fiziksel özellikleri farklı dediğimiz allotropları bulunur. Bunlar bahsettiğimiz, amorf, grafit ve elmas. Üç çeşit allotrobu vardır. Ayrıca son zamanlarda keşfedildiğini söylediğimiz C 60 formu laboratuvarlada ilgi alanı oldu.

Organik kimyadaki yeri

Organik kimyanın gözdesi olan karbonu kimyanın alt dalı özellikle incelemektedir. Bir milyondan fazla karbon bileşiiği vardır. Hidrokarbonlar, alkoller ve eterler, aldehitler ve ketonlar, karboksilli asitler,esterler, karbonhidratlar, alifatik amonyak türevleri, aromatik bileşiklerde karbonun yapısını incelenmektedir.

Karbonun bileşikleri ve hayatımızdaki yeri

İlk olarak karbonatla başlayalım. Mutfaklarımızda bulunan karbonat bir organik bileşiğin karbonik asitle tepkimeye girmesiyle oluşur. Metalle reaksiyona girerse tuz oluşur.

Safken  parlak, renksiz veya hafif sarıdır ve kokusuz, saf olmayan haliyle de ağır bir kokuya sahip olan karbondisülfür suda az alkolde, eterde ve benzende çözünür. Doğal gazın sülfürle reaksiyonu sonucu karbondisülfür buharıyla yoğunlaşırılmasıyla oluşur. Sürtünmeyele bile tutuşabilen özelliğe sahip olan karbondisülfür patlayıcı özelliğe sahiptir.

Renksiz ve kokusuz olan gaz veya sıvı halde yanında mor alev çıkartan karbonmonoksit suda az çözünürken alkol ve benzende çok çözünür. Formik asidin dehidrasyonu ile elde edilmesinin yanı sıra yan ürün olarak veya organik yakıların oksijenle palatılması sonucu da elde edilebilir. Solunum yolu zehirlenmelere neden olur. Patlayıcıdır.

Buharı havadan da ağır olan karbontetraklorür klorlanmış ve renksiz bir sıvıdır. Patlayıcı bir özelliği yoktur. Suda çözünmez. Metanın klorlanmasıyla elde edilir.  Solunum yolu zehirlenmelerine neden olur.

Karbonun küresel ısınmadaki yeri

Yaşamsal döngüde büyük bir yeri olan karbonun küresel ısınmada da yeri vardır. Karbon döngüsü dediğimiz döngünün dengesinin bozulmasının sonuçları kötü olabilir. Bu denge dünyaya gelen ısının dünyadan çıkan ısıyla dengede olması durumudur. Dünyanın çevresinde ısının artmasına neden olan karbon dioksit sera etkisi yaratır. Karbon dioksi miktarının arması küresel ısınmaya neden olmaktadır. Tam tersi bu miktar azalırsa da buna küresel soğuma denir.

Dünyada hatta evrende çok büyük önem arz eden karbonu bir çok alanda görebilmek mümkün. Periyodik tabloda ametal grubundadır. 6 elektronu olduğu için çoğu elementle bileşik oluşurma özelliğine sahiptir. Ve karbon 4 bağ yapmaktadır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here