Ana sayfa Kimya 5A Grubu Elementleri

5A Grubu Elementleri

72
0
PAYLAŞ
5A GRUBU 5A B

5A grubu elementleri : N (azot), P (fosfor), As (arsenik), Sb (antimon), Bi (bizmut). Atom numaraları sırasıyla : 7-15-33-51-83’dür. Bu grupta azot ve fosfor ametal, arsenik ve antimon yarı metal, bizmut metaldir.

N (azot)

Renksiz, kokusuz, tatsız ve atıl bir gazdır. Azot, dünya atmosferinin yaklaşık %78’ini oluşturur ve tüm canlı dokularında bulunur. Azot ayrıca, amino asit, amonyak, nitrik asit, ve siyanür gibi önemli bileşikler de oluşturur. Gazı, sıvı azotun ısınarak buharlaşmaya bırakılmasıyla kolayca elde edilebilir. Çok geniş kullanım alanları olup, oksidasyonun istenmediği ortamlarda hava yerine kullanılabilir.

P (fosfor)

Bütün organizmalar için fosfor birleşimleri DNA yapıları için büyük önem taşır. Bunun dışında insan vücudu fosfora kemik ve diş oluşumu, hücre büyümesi ve onarımı, enerji üretimi, kalp kasının kasılması, sinir ve kas hareketleri, böbrek işlevleri açısından ihtiyaç duyar. Beyaz fosfor doğada en yaygın olan fosfor allotropudur. En önemli özellikleri, karanlıkta ışıldaması ve çok zehirli olmasıdır. Fosfatlar, pirofosfatlar ve ATP fosfor kaynağıdır.

Arsenik (As)

Arsenik ve bileşikleri zehirlidir. Arseniğin üç allotropu mevcuttur. Bunlardan gri arsenik metalik halde bulunur ve kararlıdır. Gri arsenik, ısıyı çok iyi, elektriği ise, bakırın % 5’i kadar iletir.

Antimon (Sb)

Metale benzeyen, kırılabilen ve kolayca toz durumuna getirilebilen gümüş beyazı renginde bir katıdır. Antimon türevleri tıpta balgam söktürücü olarak kullanılır.Kimyada da alaşımlarda kullanılır. Organik tuzları layşmaniyoz ve bilharzyoz hastalığının tedavisinde etkili maddelerdir. Gelişmiş ülkelerde n-tipi yarıiletken yapımında silikonu katkılamak (doping) için kullanılmaktadır.

Bizmut (Bi)

Bi, metaller içerisinde civa dışında ısı iletkenliği en düşük olan elementtir. Elektrik iletkenliği düşüktür ve yüksek bir direnç göstermektedir. Metaller içerisinde, magnetik alanda elektrik direncini artışına ilişkin Hall olayını en büyük oranda gösterenidir. Metallerin en diyamagnetik olanıdır. Doğada bulunan radyoaktif olmayan elementlerin en yüksek atom numaralısıdır.

5A grubu elementlerinin kullanım alanları

Azot (N)

Günümüzde araba lastiklerini şişirmede kullanılır. Lastik şişirmekte nitrojen kullanmak havacılıkta kullanılan bir yöntem. Normal havanın içinde bulunan oksijenin meydana getirdiği korozyonu azaltmak ve yüksek sıcaklıklarda yanma riskini azaltmak için uçak lastikleri nitrojen ile şişirilir. Gıda ürünlerinin daldırılarak dondurulması ve taşınmasında, yüksek hassasiyetteki algılayıcılar ve düşük gürültü seviyeli amplifikatörlerde soğutucu olarak, güvenlik amacıyla sıvı patlayıcıların üzerini örtmek için kullanılır.

Fosfor (P)

Beyaz fosfor, böcek ve fare zehri, sis ve yangın bombaları için kullanılır. Kırmızı fosfor kibrit yapımında kullanılır. Siyah fosfor yarı iletkenlerin yapımı için gerekir.

Arsenik (As)

Arsenik, kükürt ile As4S3As4S4 (kırmızı arsenik), As2S3 (sarı arsenik) ve As2S5 verir. Bunlar asidik özellikte olup, kuvvetli bazlarla çözünür. Kırmızı ve sarı arsenik sülfürler pigment olarak kullanılır.

Antimon (Sb)

Dünya üzerinde akü yapımında hammadde olarak kullanılmaktadır.

Bizmut (Bi)

Bi, katılaşırken hafifçe genleşebilme özelliğine sahiptir. Bu nedenle alaşımları, ince ayrıntılı metal döküm parçalarının üretiminde kullanılmaktadır. Bi tuzları, sindirim bozukluklarının ve deri hastalıklarının tedavisinde, sindirim yollarının X-ışınları ile incelenmesinde kullanılmaktadır.  BiOCl, rujlarda, ojelerde ve göz farlarında sedefli görünüm vermek için kullanılmaktadır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here