Ana sayfa Kimya 4A Grubu elementleri

4A Grubu elementleri

83
0
PAYLAŞ
4A GRUBU B

4A grubu elementleri C (karbon) , Si (silisyum), Ge (germanyum), Sn (kalay), Pb (Kurşun) elementleri bulunur. Atom numaraları sırasıyla 6-14-32-50-82’dir. Bu grupta karbon ametal, silisyum ve germanyum yarı metal, kalay ve kurşun metaldir. Bu grupta tüm elementler aynı özellikte değildir. 4A grubunun Değerlik elektronlarının dizilişi ns2 np2 şeklindedir.

Karbon ( C )

Karbon canlılığın temel bileşeni olduğu için ayrı bir öneme sahiptir. 4A grubu elementlerinden Karbon ve Silisyum yaptıkları bağ sayısı bakımından diğer grup üyelerinden farklıdır. Karbon atomları, diğer Karbon atomlarıyla kuvvetli kovalent bağlarla birleşebilir. Bu nedenle diğer elementlerle daha fazla bileşik oluşturma kapasitesine sahiptir. Organik maddelerin temelini oluşturur. Karbonun 4 tane allotropu vardır. Bunlar amorf, grafit, elmas ve fullerendir.

Silisyum (Si)

Oksijenden sonra ençok bulunan elementtir. Kayaların yapısında silikatlar halinde ve kumun yapısında Silisyumoksit olarak bulunur. Silisyumoksit camın hammaddesidir. Elektronik devrelerde silikon teknolojisinin vazgeçilmez elementidir.

Germanyum (Ge)

Yarı metaldir.  (+2) ve (+4) değerliklerini alır.

Kalay (Sn)

Mısır’ da ve Mezopotamya ‘da bronz alaşımında kullanılmıştır. Eski Mısır’ da, bazik kalay sitrat kumaş boyamasında ve kalay-organik bileşikler vernik ve sabun yapımında kullanılmıştır. Sn, havaya ve suya karşı kararlıdır. Yüksek sıcaklıklarda ısıtıldığında SnO2 vermektedir. Zayıf asitler ve bazlar Sn’ ye etki etmezken, kuvvetli asitler ve bazlar etki etmektedir.

Kurşun (Pb)

Pb kullanılmakta olan en eski metallerden biridir. Pb buharları ve Pb bileşikleri zehirlidir. Vücuda alınan Pb, vücuttan atılmayıp birikmekte ve Pb zehirlenmesi yavaş yavaş ilerlemektedir. Gıdaların hazırlanmasında ve ambalajlanmasında Pb kapların kullanılması yasaklanmıştır. Pb’ nin yükseltgenme basamağı (+2) ve (+4)’ tür. (+4) Yükseltgenme basamaklı Pb bileşikleri kararsızdır. Pb, kuru havadan etkilenmemektedir ancak, nemli havada üzeri bazik kurşun karbonat [2PbCO3 Pb(OH)2] ile kaplanmaktadır. Su buharı hava ile birlikte Pb üzerinden geçirilirse, suda çözünen Pb(OH)2’ nin meydana gelmesi nedeni ile Pb’ de aşınma görülür. Bu nedenle Pb ile kaplanmış çatılarda biriken yağmur suları zehirlidir.

4A Grubu elementlerinin önemli bileşikleri

Minyum Pb3O4

Halk arasında sülüğen olarak da bilinen Pb3O4, PbO’ nun havada 440°C’ de ısıtılmasından elde edilmektedir.

3 PbO + ½ O2 à Pb3O4 (kırmızı-turuncu renkli)

Karbon monoksit (CO)

Kömürden zehirlenmelerde zehir etkisi yapan gazdır.

Hidrokarbonlar (karbon ve hidrojen içeren bileşikler)

En basit hidrokarbon, bataklık gazı da denilen metan gazıdır; bu maddenin temel yapısı, ortadaki bir karbon atomunu çevreleyen dört hidrojen atomundan oluşur.

Metil alkol (CH3OH)

İçilmesi durumunda zehirleyen ve gözleri kör eden bir alkol çeşididir. Dezenfektan olarak kullanılır.

Etil Alkol (CH3-CH2-OH )

Alkollü içeceklerde kullanılan tek alkoldür.

Silisyum dioksit (SiO2)

Cam yapımında kullanılır.

PbO2 (kurşun 4 oksit)

Patlayıcı fitili, maytap ve kahverengi boya yapımında ve akülerde elektrot olarak kullanılmaktadır.

SnO (kalay 2 oksit )

Sn (+2) bileşiklerinin elde edilmesinde, kırmızı renkli camların üretilmesinde ve çıbana karşı pomat yapımında kullanılmaktadır.

4A Grubu elementlerinin kullanım alanları

Karbon ( C )

Demir ve alaşımların işlenmesinde kullanılır.Çelik yapımında, nükleer tepkimelerin kontrolünde, lastiklerin renklendirilmesinde , plastik sanayinde, boya pigmentlerinin eldesinde, sıvı yağların dehidrasyonunda kullanılır. Nanoteknolojinin doğmasının sebebi olan fullerenin yapısı karbondur. Karbon nanotüplerde kullanılır.

Silisyum (Si)

Silisyum ya da silikon, kullanım alanı en geniş olan elementlerden biridir. Kum ve kil formu, beton ve tuğla yapımında kullanılır. Mine, emaye ve çanak-çömlek yapımında önemlidir. Çeliğin bileşimine de katılır. Kusursuz mekanik, optik, termal ve elektriksel özellikler taşıyan en ucuz madde olan kum halindeki silika, camın da esas bileşenidir.

Germanyum (Ge)

Arsenik, galyum ya da diğer elementler ile takviye edilmiş hali, elektronik uygulamalarda yaygın olarak kullanılır. Optik özellikleri nedeniyle, geniş açılı kamera merceklerinde, projektörlerde ve mikroskop merceklerinde de tercih edilen bir elementtir.

Kalay ( Sn)

Korozyona karşı dayanıklı olduğundan metalleri korozyondan korumak amacı ile kaplanmasında kullanılmaktadır. Sn, tek başına veya alaşımları halinde kaplama işlemlerinde kullanılmaktadır. Sn’ nin alaşımları önemli alanlarda kullanılmaktadır. Sn-Cu alaşımları bronz olarak bilinmektedir. SnCl2H2O, asidik çözeltide, elektrolitik ve kağıt kaplamada ve patiska baskılarında indirgen olarak kullanılmaktadır. SnO2, seramik malzemeler ile karıştırılarak Cr-Sn pembesi ve V-Sn sarısının elde edilmesinde, cam ile karıştırılarak camın sıcaklık değişimlerine karşı dayanıklılığının artırılmasında ve mermer ve granitin parlatılmasında kullanılmaktadır.

Kurşun (Pb)

Levha, su borusu, tel, kablo ve renkli televizyon tüplerinin yapımında ve çatıların örtülmesinde kullanılmaktadır. Pb’ nin başlıca kullanım alanı akü imalatıdır. Mermi yapımında kullanılmaktadır. Kristal cam imalinde kullanılmaktadır. Halk arasında sülüğen (kırmızı kurşun) olarak bilinen Pb3O4, kırmızı yağlı boya olarak kullanılmaktadır. PbSO4, lastik endüstrisinde yapıştırıcı olarak kullanılmaktadır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here