Ana sayfa Kimya 2A Grubu Elementleri – Toprak Alkali Metaller

2A Grubu Elementleri – Toprak Alkali Metaller

549
0
PAYLAŞ

2A grubu elementleri toprak alkali metalleri olarak bilinir. Bu grubun üyeleri:

Be ( berilyum), Mg (magnezyum), Ca (kalsiyum), Sr (stronsiyum), Ba (baryum), Ra (radyum).

Atom numaraları sırayla: 4-12-20-38-56-88 ‘dir.

Alkali metallerden yani 1A grubu metallerinden sonra en aktif metallerdir. Yer kabuğunda en çok bulunan toprak alkali metalleri Mg ve Ca elementleridir. Berilyumun kendisi ve bileşikleri zehirledir. Ve akciğer kanserine neden olmaktadır.  Mg ise teknolojik malzeme olarak kullanılan metaller içinde en hafif olanıdır. Magnezyumun vücudumuz için önemli bir yeri vardır. Ca, toprak alkali metaller içinde yerkabuğunda en çok bulunan elementtir. Kalsiyum kemiklerimizi besler. Bu yüzden insan vücudu için önem arz eder. Baryum, yüksek reaktivitesinden dolayı bileşikleri halinde bulunamamaktadır. Baryumunun hemen hemen tüm bileşikleri zehirlidir. Toprak alkali metalleri içinde radyoaktif olan tek element baryumdur. 1898 yılında Pierre ve Marie Curie tarafından uranyum minerali pitcblend (U3O8) üzerinde yapılan araştırmalar sırasında keşfedilmiştir. Marie Curie’nin uzun yıllar çalıştığı Ra, kendisinin kan kanserinden ölmesine neden olmuştur.

 

Toprak Alkali Metallerin Fiziksel Özellikleri

Alkali metallerden daha sert olmasına rağmen yine de bıçakla kesilebilecek kadar yumuşaktırlar. Torak alkali metallerin setliği periyodik cetvelde yukarıdan aşağıya doğru inildikçe atom yarıçapının artması ile azalmaktadır. Berilyum çok set iken baryum çok yumuşak bir metaldir.

+2 yüke sahiptirler. Alkali metallere göre erime ve kaynama noktaları daha yüksektir. Kendi içlerinde ise yukarıdan aşağıya doğru inildikçe erime ve kaynama noktaları azalmaktadır.

Alev deneylerinde Be ve Mg renk vermezken, Ca- turuncu, Sr-kırmızı, Ba-yeşil renge boyamaktadır. Bu da bir tanınma yöntemidir.

Toprak Alkali Metallerin Kimyasal Özellikleri

Be hariç 1A ve 2A grubu elementleri iyoniktir.

İyonlaşma enerjisinin en düşük olması sebebiyle Ba toprak alkali metalleri içerisinde en şiddetli tepkime veren elementtir.

2 elektron alarak soygaz düzenine ulaşmaktadırlar.

Toprak alkali metaller iyonik potansiyellerinin büyük olması nedeniyle laboratuvarlarda nem çekici olarak kullanılır.

Toprak alkali metallerinin tuzlarının büyük bir kısmı suda çözünmez.

Toprak alkali metalleri alkali metaller kadar aktif değildir.

Toprak alkali metallerinden Ca, Sr, Ba hidrojen gazı ile tepkimeye girerek hidrürlerini oluşturmaktadır.

Ca + H2 —> CaH2

Be, özellikleri bakımından diğer grup metallerinden farklılık göstererek çapraz ilişkisinden dolayı 3A grubu elementlerinden alüminyuma benzemektedir.

Be, hem asitlerle hem de bazlarla tepkimeye girdiği için amfoterdir.

Toprak Alkali Metallerinden Kalsiyumun Önemli Bileşikleri

CaCO3 (kalsiyum karbonat) : kireç taşı

CaO (kalsiyum oksit) : sönmemiş kireç

Ca(OH)2 : sönmüş kireç

CaSO4x2H2O : alçı taşı (jips)

CaC2 (kalsiyum karbür) : karpit

Ca(OCl)2 : kireç kaymağı

 

Toprak Alkali Metallerin Kullanım Alanları

Be:

2A grubu elementlerinden en hafif olanıdır. Alaşım yapımında kullanılır.

Korozyona karşı metallerin direncini arttırmak için kullanılır.

Be minerallerinden zümrüt ve akuamarin taşları elde edilmektedir.

BeO nükleer sanayinde kullanılmaktadır.

Mg:

Alaşım yapımında kullanılır. Bu alaşımlar uçak ve uzay sanayinde hafif ve dayanıklı malzemelerin yapımında kullanılır.

Bitkilerde klorofilde, hemoglobindeki demirin yaptığı görevi yapar.

Nükleer yakıtlarda koruyucu manto olarak kullanılır.

Hava ile MgO oluştururken ışık verdiğinden dolayı fotoğraf makinasındaki flaşlarda kullanılır.

MgCO3, haltercilerin ve jimnastikçilerin podyuma çıktıktan sonra ellerine sürdükleri pudra olarak kullanılmaktadır.

MgSO4, çimento ve gübre üretiminde kullanılır.

Vücuttaki kasların gevşemesini ve kalp damarlarının esnekliğini sağladığından, kalp krizlerini önleme özelliği vardır.

Ca:

CaCl2 ve CaSO4 nem çekici olarak kullanılmaktadır.

CaF2 buzlu cam yapımında kullanılır.

CaF2, Ca bileşikleri karıştırılarak ilaç yapılır.

Deterjan sektöründe kullanılır.

Sr:

Sr(85)  kemik kanseri teşhisinde kullanılır.

Sr(NO3)2 kırmızı renk elde etmek için havai fişek yapımında kullanılır.

Televizyon tüplerinde görüntü kalitesini arttırmak için kullanılır.

Ba:

Cam yapımında kullanılır.

BaSO4 sondaj çamuru olarak kullanılır.

BaCO3 fare zehiri olarak kullanılır.

Ra:

Kanser hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Radyumun bir izotopu olan (226)Ra bir alfa yayımlayıcısıdır ve kanser hastalıklarının tedavisinde kullanılmıştır. Ama aşırı kullanımı yada fazlasına maruz kalınması durumunda kanser yapmaktadır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here